تازه ها

پیام ها

ارتباط با مدیر سایت

جستجو

اصول حسابداري 1-مولف : دکتر ويدا مجتهد زاده

اصول حسابداري 1

رشته : مديريت( بازرگاني ، دولتي و ... )

تعداد واحد : 3 واحد

نام منبع : اصول حسابداري 1-مولف : دکتر ويدا مجتهد زاده

هدف :

آشنايي با تاريخچه حسابداري، تعاريف و مفاهيم آن

قرون وسطي

*جمع آوري ماليات توسط فرمانروايان و انجام مخارج حکومت

*در ايران خزانه دار و مستوفي ها حسابهاي دخل و خرج شاهانه را نکه مي داشتند.

اولين جرقه حسابداري دوطرفه

*کتاب رياضيات نويسنده لوکا پاچيولي کشيش ايتاليائي

*سال انتشار1494

*مشخصات :

nعدم تمايز بين اموال شخصي مالک و سازمان تجاري

nعدم توجه به صورتهاي مالي و نگهداري حساب دارائيهاي ثابت

ماهيت حسابداري

روشهاي قراردادي که توسط انجمنهاي حرفه اي يا اساتيد تدوين شده و مورد قبول همگان قرار گرفته است.

اطلاعات حسابداري

ماده اوليه حسابداري است

اطلاعات مالي مربوط به مبادلات يك واحد تجاري كه بر حسب پول بيان مي‌شود

مشخصه اطلاعات:

مربوط بودن – به موقع بودن- صحيح بودن- قابل مقايسه بودن

تعاريف حسابداري :

1 – فرايند تشخيص، اندازه گيري و گزارش اطلاعات اقتصادي كه براي استفاده كنندگان اطلاعات مزبور امكان قضاوت و تصميم گيري را فراهم سازد

2 – خدمتي كه با فراهم كردن اطلاعات مالي مورد نياز مديران، پرداخت كنندگان ماليات و سايرين جهت تصميم گيري آگاهانه انجام مي پذيرد

3- فن تفسير و اندازه گيري و توصيف فعاليتهاي اقتصادي

4- فن ثبت، طبقه بندي، تلخيص و تفسير اطلاعات مالي يك واحد تجاري

برمبناي تعريف آخر مراحل حسابداري

1- ثبت: كليه فعاليتهاي مالي در دفتر روزنامه برحسب واحد پول ثبت مي‌شود

2- طبقه بندي: اقلام ثبت شده در دفتر روزنامه به دفتر كل انتقال مي‌يابد

3- تلخيص: گزارشهاي مالي از جمله ترازنامه- صورت سود و زيان و صورت حقوق صاحبان سرمايه تشكيل مي‌شود

4- تفسير: اعداد صورتهاي مالي تجزيه و تحليل قرار مي‌گيرد

چه كساني از نتايج حاصل از سيستم حسابداري استفاده مي‌كنند

1- درون سازماني:

عمدتاً مديران

و بعضا کارکنان

2- برون سازماني:

اعتبار دهندگان

سرمايه گذاران

مراجع مالي و اقتصادي

سرمايه گذاران بالقوه

انواع واحداي اقتصادي

واحدهاي اقتصادي انتفاعي

هدف تحصيل سود است ( كليه شركتهاي تجاري)

واحدهاي اقتصادي غير انتفاعي

هدف تحصيل سود نيست ( موسسات خيريه و شهرداريها)

واحدهاي انتفاعي برحسب نوع فعاليت:

واحدها تجاري:

- به كار تجاري مي‌پردازند (خريد، فروش، توليد و ...)

واحدهاي غير تجاري:

- به كارهاي غير تجاري يا خدمات مي‌پردازند

- (دفاتر حقوقي- تعميرگاه- موسسات حسابرسي و ...)

مفروضات حسابداري

1- فرض شخصيت حقوقي

2- فرض تداوم فعاليت مالي

3- فرضي وجود واحد اندازه گيري

4- فرض دوره مالي

اصول حسابداري

1- اصل قيمت تمام شده

2- اصل وضع هزينه هاي يك دوره از درآمدهای همان دوره

3- اصل افشاء حقايق

4- اصل قابل اعتماد بودن ( صحيح- قابل تصويب و كامل بودن اطلاعات)

5- اصل قابليت مقايسه

6- اصل ثبات رويه

رشته هاي حسابداري

1- حسابداري مالي (عمومي)

2- حسابداري دولتي

3- حسابداري صنعتي

4- حسابداري مالياتي

5- حسابداري بودجه اي

6- حسابرسي

7- حسابداري سيستمها

8- حسابداري موسسات غير انتفاعي

9- حسابداري اجتماعي

هدف:

آشنايي با مفهوم معادله حسابداري و تاثير فعاليتهاي مالي بر آن و تهيه صدورهاي مالي

ماده اوليه حسابداري

اطلاعات ! مالي

مال(اموال) چيست؟

اموال چيست ؟

در نتيجه :

هر مالک به ميزان اموال خود

حق تملّک

دارد.

کليه اموال موجود و شناخته شده در جهان مالک دارند.

نتيجه ثانوي:

حق مالکيت همان فرد

ارزش ريالي اموال

هر فرد

پس بهتراست بنويسيم :

حق مالکيت خود شخص

ارزش ريالي اموال

هر فرد

به زبان حسابداري :

هر يك از سه جزء معادله حسابداري در صفحات آتي توضيع داده مي‌شود

جزء اول: دارائي‌ها

اموال ملموس يا مطالبات از اشخاص و برخي اموال غير محسوس نظير:

-موجودي نقدي ( صندوق – بانك و ...)

-اثاثه اداري

-مضرومات اداري

-ساختمان

-حسابهاي دريافتي

-و ...

جزء دوم: بدهيها

حقوق و ادعاهاي ديگران نسبت به دارائيهاي يك موسسه نظير:

-حسابهاي پرداختي

-اسناد پرداختي

-اجاره پرداختي

-و ...

جزء سوم: حقوق صاحبان سرمايه

خالص حقوق و ادعاهاي صاحب موسسه

نكته:

جزء دوم و سوم: ادعا است و قابل رويت نيست

جزء اول: نمود بيروني دارد

چگونه يك فعاليت مالي بر معادله حسابداري تاثير مي‌نهد.

1- سرمايه گذاري اوليه

آقاي مالكي فكر مي‌كند يك تعميرگاه دايركند تا زمانيكه فكر مي‌كند و اقدام ننموده است معادله حسابداري ايشان در تعميرگاه چنين است

تعميرگاه مالكي

دارائي ها = بدهيها + سرمايه

= +

فعاليت شماره يک:

به محض واريز 10.000 ريال وجه نقد به حساب بانك ر معادله چنين مي‌شود (تاريخ 10اسفند)

دارائي‌ها = بدهيها + حقوق صاحبان سرمايه

بانك = حسابهاي پرداختني + سرمايه آقاي مالكي

10.000 + = 0 + 10.000+

2- خريد مقداري اثاثه به ارزش 200 ريال به طور نقد به تاريخ 11اسفند

دارائيها: بدهيها و حقوق صاحبان سرمايه:

بانك 9.800 سرمايه آقاي مالكي 10.000

اثاثه 200

جمع دارائيها 10.000 جمع بدهيها و سرمايه 10.000

فعاليت سوم
خريد مقداري ملزومات به ارزش 100 ريال به طور نسيه به تاريخ 12 اسفند ماه

دارائيها: بدهيها و حقوق صاحبان سرمايه

بانك 9.800 حسابهاي پرداختني 100

اثاثه 200

ملزومات 100 سرمايه آقاي مالكي 10.000

جمع دارائيها 10.100 جمع بدهيها و سرمايه 10.100

فعاليت چهارم

واريز درآمد نقدي حاصل از خدمات به حساب بانك به مبلغ 300 ريال

تحليل:

دراثر اين فعاليت بانك به ميزان 300 ريال

افزايش يافته و سرمايه آقاي مالكي هم 300ريال افزايش مي‌يابد

ثبت تاثير فعاليت در معادله

دارائيها: بدهيها و حقوق صاحبان سرمايه

بانك 10.100 حسابهای پرداختني 100

اثاثه 200

ملزومات 100 سرمايه آقاي مالكي 10.300

جمع دارائيها 10.400 جمع بدهيها و سرمايه 10.400

فعاليت پنجم:

تعيمرگاه خدماتي معادل 500 ريال براي موسسه آذري انجام داد واز بابت آن 250 ريال نقد و قرار شد مابقي بعداً پرداخت شود

تحليل:

معادل خدمات انجام شده به سرمايه آقاي مالكي اضافه مي‌شود معادل وجه نقد دريافت شده به حساب بانك اضافه مي‌شود

معادل طلب آقاي مالكي به حسابهاي دريافتي اضافه مي‌شود

( عنوان حساب : حسابهاي دريافتي در ذيل دارائيها ايجاد مي‌شود)

ثبت تاثير فعاليت در معادله

دارائيها: بدهيها و حقوق صاحبان سرمايه:

بانك 10.350 حسابهای پرداختني 100

اثاثه 200

ملزومات 100 سرمايه آقاي مالكي 10.800

حسابهاي دريافتني 250

جمع دارائيها 10.900 جمع بدهيها و سرمايه 10.900

فعاليت ششم:

در تاريخ 15/12 مبلغ 100ريال حقوق به كاركنان پرداخت شد

تحليل:

در اثر اين فعاليت از حساب بانك 100 ريال كاسته و ازحق مالكيت آقاي مالكي نيز 100 ريال كم مي‌شود

پس Z

ثبت تاثير فعاليت در معادله

دارائيها: بدهيها و حقوق صاحبان سرمايه

بانك 10.250 حسابهای پرداختني 100

اثاثه 200

ملزومات 100 سرمايه آقاي مالكي 10.700

حسابهاي دريافتني 250

جمع دارائيها 10.800 جمع بدهيها و سرمايه 10.800

فعاليت هفتم:

موسسه آذري 150ريال از بدهي خود را پرداخت نمود

تحليل:

معادل وجه دريافت شده به بانك اضافه مي‌شود

وبه همان ميزان از بدهي موسسه آذري كاسته مي‌گردد

ثبت تاثير فعاليت در معادله حسابداري

فعاليت هشتم:

خريد تعدادي اثاثه اداري به ميزان 450ريال و پرداخت 150ريال بطور نقد از بانك و مابقي به صورت نسيه

تحليل:

به اثاثه اداري 450ريال اضافه مي‌شود

از حساب بانك 150ريال كم مي‌شود

به حساب بدهيها مبلغ 300ريال اضافه مي‌شود

ثبت تاثير فعاليت در معادله حسابداري

دارائيها: بدهيها و حقوق صاحبان سرمايه

بانك 10.250 حسابهای پرداختني 400

اثاثه 650

ملزومات 100 سرمايه آقاي مالكي 10.700

حسابهاي دريافتي 100

جمع دارائيها 11.100 جمع بدهيها و سرمايه 11.100

فعاليت نهم:

يكي از اثاثه خريداري به ارزش 50ريال معيوب بود آقاي مالكي آنرا عودت نموده و قرارشد از بدهي ايشان كسر گردد

تحليل:

از موجودي اثاثه اداري 50ريال كسر مي‌شود

از ميزان بدهي هم 50ريال كسر مي‌گردد

ثبت تاثير فعاليت در معادله حسابداري

فعاليت دهم:

آقاي مالكي با واريز مبلغ 5000ريال به حساب بانكي سرمايه گذاري خودرا در موسسه افزايش داد

تحليل:

با اين اقدام، سرمايه ايشان به ميزان 5000ريال افزايش مي‌يابد

موجودي حساب بانك نيز 5000ريال اضافه مي‌شود

ثبت تاثير فعاليت در معادله حسابداري

دارائيها: بدهيها و حقوق صاحبان سرمايه:

بانك 15.250 حسابهای پرداختني 350

اثاثه 600

ملزومات 100 سرمايه آقاي مالكي 15.700

حسابهاي دريافتني 100

جمع دارائيها 16.050 جمع بدهيها و سرمايه 16.050

فعاليت يازدهم:

آقاي مالكي مبلغ 300ريال جهت مخارج شخصي از حساب بانك برداشت نمود.

تحليل:

با اين اقدام، سرمايه ايشان به ميزان 300ريال کاهش مي‌يابد

از موجودي حساب بانك نيز 300ريال کاسته مي‌شود

ثبت تاثير فعاليت در معادله حسابداري

دارائيها: بدهيها و حقوق صاحبان سرمايه:

بانك 14.950 حسابهای پرداختني 350

اثاثه 600

ملزومات 100 سرمايه آقاي مالكي 15.400

حسابهاي دريافتني 100

جمع دارائيها 15.750 جمع بدهيها و سرمايه 15.750

تراز نامه:

مانده حسابهای معادله حسابداری را در يک مقطع

زماني خاص نشان مي دهد.

محاسبه سود خالص (ويژه) موسسه:

هزينه ها – درآمدها = سود خالص

100 - 800 = 700

نکته : سود خالص را برای يک دوره

(مثلا شش ماهه) حساب ميکنيم

درآمدها:

در آمد حاصل از خدمات 800

هزينه ها:

هزينه حقوق (100)

سود خالص(ويژه ) 700

محاسبه سرمايه آقای مالکي:

(برداشت-سودخالص)+سرمايه گذاری مجدد+سرمايه در اول دوره =سرمايه در پايان دوره

(300-700)+5000+10000= سرمايه در پايان دوره

400/15= سرمايه در پايان دوره

مسوليتهاي مدير مالي

*تنظيم صورتهاي مالي

*تنظيم ساير گزارشات سالانه مالي

*حمايت از سيستم هاي کنترل داخلي

پايان فصل دوم

نكته اول:

عناوين بدهكار و بستانكار صرفاً براي نام‌گذاري است و معناي آن با آنچه در بين عموم شايع است همخواني ندارد.

نكته دوم:

*اگر عددي را سمت راست حساب نوشتيم مي‌گوئيم:

*حساب را بدهكار نموديم

و اگر عددي را در سمت چپ حساب نوشتيم مي‌گوئيم حساب را بستانكار نموديم

نكته سوم:

در هر فعاليت مالي حداقل دو حساب دستخوش تغيير مي‌شود كه يكي از آنها الزاماً بدهكار و ديگري بستانكار خواهد بود.

نكته چهارم:

ابتدا افزايش در حسابها را مي‌آموزيم

زيرا

تا چيزي نداشته باشيم، نمي‌توانيم آن را كاهش دهيم.

افزايش در داراييها

در سمت راست

افزايش در بدهيها و حقوق صاحبان سرمايه

در سمت چپ

نوشته مي‌شود

داراييها = بدهيها + سرمايه صندوق صاحبان

تحليل:

* دو حساب (صندوق) و (سرمايه آقاي جهانگير) تغيير مي‌نمايد

* موجودي صندوق از صفر ريال به 3750 افزايش مي‌يابد پس مبلغ مذكور در بدهكار حساب صندوق نوشته مي‌شود.

* سرمايه آقاي جهانگيري از صفر ريال به 750/3 ريال افزايش مي‌يابد. پس مبلغ مذكور در بستانكار حساب سرمايه نوشته مي‌شود.

داراييها = حقوق صاحبان سرمايه

فعاليت شماره (2)

خريد اثاثه اداري به مبلغ 250 ريال به صورت نقد

تحليل:

* دو حساب (اثاثه اداري) و (صندوق) تغيير مي‌نمايند

* موجودي اثاثه اداري از صفر ريال به 250 ريال افزايش مي‌يابد لذا يك T جديد براي حساب اثاثه ترسيم مي‌كنيم و مبلغ 250 ريال را در بدهكار آن مي‌نويسيم.

داراييها

* موجودي صندوق به ميزان 250 ريال كاهش مي‌يابد، پس مبلغ 250 ريال در قسمت بستانكار درج مي‌شود.

* مانده صندوق پس از درج مبلغ 250 ريال به ميزان 500/3 ريال خواهد شد.

داراييها

فعاليت شماره 3

خريد يك دستگاه اتومبيل به ارزش 2000 ريال به صورت نسيه در ازاي ارائه چند قطعه سفته

تحليل:

دو حساب وسائط نقليه و اسناد پرداختني تحت تأثير اين فعاليت مالي قرار مي‌گيرند.

1ـ وسائط نقليه به عنوان يك حساب در زيرمجموعه دارائي ايجاد و مبلغ 2000 ريال در سمت بدهكار آن نوشته مي‌شود.

2ـ حساب اسناد پرداختني در ذيل مجموعه بدهيها ايجاد و مبلغ 2000 ريال در سمت بستانكار آن نوشته مي‌شود.

فعاليت شماره 4

قسمتي از اثاثه اداري خريداري (فعاليت شماره 2) به ارزش 75 ريال معيوب تشخيص داده شد آن را عودت و وجه آن را دريافت نموديم.

تحليل:

وجه دريافتي بابت مرجوع نمودن اثاثه اداري موجب افزايش حساب صندوق مي‌شود افزايش در حساب صندوق در بدهكار ثبت مي‌شود.

فعاليت شماره 5:

مبلغ 400 ريال وجوه دريافتي از مشتريان بابت خدمات انجام شده به حساب صندوق واريز مي‌شود.

تحليل :

*قبلاً گفته شد كه درآمدها موجب افزايش حساب حقوق صاحبان سرمايه مي‌شوند. به منظور تفكيك حسابهاي درآمد از درج آن در ذيل حساب سرمايه خودداري و براي آن حسابي جداگانه در نظر گرفته مي‌شود.

* چون افزايش در حساب حقوق صاحبان سرمايه در بستانكار آن درج مي‌شد پس از افزايش در درآمد نيز در قسمت بستانكار نوشته مي‌شود لذا:

*علاوه بر حساب درآمد، واريز وجه نقد به حساب صندوق موجب افزايش آن مي‌گردد.

*افزايش در حسابهاي دارائي در بدهكار ثبت مي‌شود.

فعاليت شماره 6:

مبلغ 100 ريال بابت حقوق كاركنان پرداخت گرديد.

تحليل:

طبق مطالب پيش‌گفته اين فعاليت مالي از طرفي موجب كاهش در وجوه صندوق و از طرف ديگر كاهش در حساب سرمايه مي‌شود.

با توجه به تفكيك حساب درآمد از سرمايه بهتر است حساب هزينه‌ها نيز از سرمايه تفكيك شود.

چون مبلغ مذكور در سمت بدهكار حساب سرمايه درج مي‌شد پس از تفكيك نيز در بدهكار حساب جديد درج مي‌شود.

*علاوه بر حساب هزينه حقوق، حساب صندوق نيز معادل 100 ريال كاهش مي‌يابد (بستانكار مي‌شود).

چند نكته ديگر:

مانده طبيعي هر حساب در سمت مثبت (افزايش) آن نشان داده مي‌شود لذا به طور طبيعي مانده صندوق، هميشه بدهكار است و سرمايه هميشه بستانكار و . . .

*اگر در يك فعاليت مالي چند حساب دستخوش تغيير شد مجموع ارقام بدهكار با مجموع ارقام بستانكار برابر است.

فعاليت شماره 7

مبلغ 150 ريال توسط آقاي جهانگيري بابت مخارج مشخص برداشت شد

تحليل:

*با برداشت مبلغ مذكور حساب صندوق به ميزان 150 ريال كاهش مي‌يابد. كاهش در حسابهاي دارايي در بستانكار ثبت مي‌شود.

افزايش در حساب برداشت در قسمت بدهكار ثبت مي‌شود.

فعاليت شماره 8

خريد يك ساختمان به ارزش 000/5 ريال كه 2000 ريال آن ارزش زمين آنست در اين معامله مبلغ 1500 ريال نقد و براي بقيه تعدادي سفته به تاريخهاي مختلف داده شد.

*تحليل

1ـ با انجام اين فعاليت مالي دو دارايي به مجموع دارائيهاي مؤسسه اضافه مي‌شود لذا براي آنها دو حساب جداگانه ايجاد مي‌شود و مبالغ در قسمت بدهكار آنها ثبت مي‌شود.

دارائيها

2ـ در مقابل مبلغ 1500 ريال از وجوه صندوق كاسته و حساب اسناد پرداختي نيز افزايش مي‌يابد.

(كاهش صندوق در بستانكار و افزايش اسناد پرداختني نيز در بستانكار ثبت مي‌شود).

نكته:

همان‌گونه كه ملاحظه نموديد مجموع ارقام ثبت شده در قسمت بدهكار (3000+2000) برابر مجموع ارقام ثبت شده در قسمت بستانكار (1500+ 3500) است.

طبقه‌بندي و شماره‌گذاري حسابها

الف) طبقه‌بندي كلي

1ـ گروه حسابهاي دارايي:

وجوه نقد، حسابهاي دريافتني, اسناد دريافتني، پيش پرداختها, اثاثه اداري و ....

2ـ گروه حسابهاي بدهي:

حسابهاي پرداختني، اسناد پرداختني وام، حقوق پرداختني و....

3ـ گروه حسابهاي حقوق صاحبان سرمايه:

حساب سرمايه و برداشت

4ـ گروه حسابهاي درآمد:

درآمد حاصل از خدمات، درآمد اجاره فروش كالا و .....

5ـ گروه حسابهاي هزينه:

هزينه اجاره، هزينه حقوق, هزينه آب و برق، هزينه آگهي خريد كالا و.....

* براي سرعت بخشيدن به كار و سهولت انجام عمليات حسابداري بهتر است به هر حساب يك شماره اختصاص يابد.

* اولين رقم سمت چپ معمولاً شماره طبقه حساب است مثلاً

دارايي 100

سرمايه 300

هزينه 500

بدهي 200

درآمد 400

* دومين و سومين رقم شماره ترتيب حسابها در هر گروه مثلاً

صندوق 101

حسابهاي دريافتني 102

اسناد دريافتني 103

پيش‌پرداختها 104

و.....

دفتر روزنامه

اولين مرحله در تعريف حسابداري، مرحله ثبت است فعاليت مالي پس از تجزيه و تحليل و تعيين حسابهاي بدهكار و بستانكار در دفتر روزنامه، به ترتيب تاريخ وقوع ثبت مي‌شود.

انواع دفتر روزنامه

*دفتر روزنامه عمومي

* دفتر روزنامه اختصاصي

دفتر روزنامه عمومي

* ساده‌ترين نوع دفتر روزنامه است.

* داراي دو ستون بدهكار و بستانكار است.

* براي مؤسسات كوچك مناسب است.

دفتر روزنامه..... صفحه........

دفتر روزنامه اختصاصي

* براي مؤسسات بزرگ كه فعاليتهاي تكراري دارند

* معمولاً به 4 گروه تقسيم مي‌شود

سند حسابداري

*به جاي آن كه فعاليت مالي مستقيماً در دفاتر ثبت شود ابتدا در برگه‌اي به نام «سند روزنامه» ثبت مي‌شود و پس از تأييد مراجع مربوط در دفتر روزنامه ثبت مي‌شود.

نحوة ثبت فعاليتهاي مالي در دفتر روزنامه عمومي

1ـ عنوان صفحه

معمولاً در بالاي هر صفحه نام دفتر و نام مؤسسه همراه با شماره صفحه قيد مي‌شود

2ـ ستون تاريخ

اين قسمت 2 ستون دارد، يكي مربوط به روز و ديگري مربوط به ماه

ستون شرح

در منتهي‌اليه سمت راست ستون شرح نام حساب يا حسابهايي كه بدهكار شده‌اند درج مي‌شود در سطر بعد با كمي فاصله نام حساب يا حسابهايي كه بستانكار شده‌اند درج مي‌شود.

در سطر بعد از ابتداي سطر شرح مختصري از فعاليت مالي نوشته مي‌شود.

ستون عطف

هرگاه مبالغ مندرج در هر حساب از دفتر روزنامه به دفتر كل منتقل گرديد، شماره حساب دفتر كل را در اين ستون درج مي‌كنند، تا نشان‌دهنده انجام عمليات انتقال به دفتر كل باشد.

ستون بدهكار

*دقيقاً در مقابل هر حساب بدهكار مبلغ مربوطه در ستون بدهكار درج مي‌گردد.

ستون بستانكار

*دقيقاً در مقابل هر حساب بستانكار مبلغ مربوطه در ستون بستانكار ثبت مي‌گردد.

نكته

*در ستون شرح الزاماً عناوين حساب‌هايي كه دفتر كل به كار رفته درج مي‌شود و نه اقلام خريداري مثلاً مي‌نويسيم «ملزومات اداري» و نه «حساب خودكار و مداد»

آرتيكل

*هر ثبت فعاليت‌ مالي در دفتر روزنامه انواع : 1- ساده

*يك حساب بدهكار يك حساب بستانكار 2- مركب

*بيش از يك حساب بدهكار يا بستانكار

مثال: آرتيكل ساده
دفتر روزنامه مؤسسه آلفا صفحه 1

مثال: آرتيكل مركب
دفتر روزنامه مؤسسه آلفا صفحه 1

دفتر كل

*دومين دفتر قانوني مؤسسات و شركت‌ها

*براي هر حساب به ميزان تحرك آن تعدادي صفحات اختصاصي مي‌يابد.

*متداول‌ترين فرم حساب‌هاي دفتر كل براي آموزش فرم T است.

عنوان حساب: صندوق شماره حساب:

قسمت‌هاي مختلف يك صفحه دفتر كل

1- عنوان حساب

در بالاي صفحه شامل عنوان و شماره‌حساب

2- ستون تاريخ

تاريخ وقوع معاملات طبق دفتر روزنامه شامل روز و ماه

3- ستون شرح

شرح مختصر از معامله

4- ستون عطف

در مقال هر شرح شماره صفحه دفتر روزنامه

5- ستون مبلغ

شامل دو ستون براي ثبت اقلام بدهكار و بستانكار

مثال: نحوه ثبت دفتر كل
عنوان حساب صندوق شماره حساب 11

عنوان حساب سرمايه شماره حساب 31

*براي اطلاعات تفصيلي و جزئي

*به عنوان دفتر كمكي براي حساب‌هايي كه شامل حساب‌هاي متعدد و جداگانه مي‌باشد (مثلاً حساب‌هاي دريافتني)

*همواره مانده حساب دفتر كل با مانده جمع حساب‌هاي دفتر معين آن حساب برابر است.

*براي سهولت استفاده معمولاً دفاتر معين به ترتيب الفبا نگهداري مي‌شود.

مثال: دفتر كل
عنوان حساب حساب‌هاي دريافتي شماره حساب 13

پايان فصل سوم

و نحوه محاسبه سود ناخالص

نحوه محاسبه قيمت تمام شده كالاي فروش رفته:

قيمت تمام شده كالاي فروش رفته

قيمت تمام شده كالاي آماده بفروش:

قيمت تمام شده كالاي آماده به فروش

خريد خالص

خريد خالص در طي دوره

در آمد حاصل از فروش يا فروش خالص

فروش خالص

حل مساله

Y + 250 = 850
250 – 850 = Y
600 = Y

خريد خالص + موجودي كالا اول دوره = قيمت تمام شده كالاي آماده بفروش

موجوي كالا در پايان دوره – قيمت تمام شده كالاي آماده بفروش =قيمت تمام شده كالاي فروش رفته

Z – 850 = 700

700 – 850 = z

150 = z

حل مساله نمونه

آقاي جوادي پارچه فروش دوره گرد تصميم به داير نمودن فروشگاه قماش صداقت با وضعيت زير گرفت

وجه نقد واريز به حساب بانك 300.000

موجودي پارچه 150.000

طلب از افراد 100.000

بدهي به افراد 200.000

مطلوب است ثبت دفتر روزنامه هر فعاليت

1/12 بانك 300.00

موجودي كالا 150.000

حسابهاي دريافتني 100.000

حسابهاي پرداختني 200.000

سرمايه‌ آقاي جوادي 350.000

سرمايه گذاري اوليه‌آقاي جوادي در فروشگاه صداقت

در تاريخ دوم اسفند خريد اثاثه به طور نسيه به ارزش 600 ريال

2/12 اثاثه اداري 600

حسابهاي پرداختني 600

در تاريخ سوم اسفند ماه بخشي از اثاثه خريداري به ارزش 50ريال به دليل عيب و نقص عودت شد

3/12 حسابهاي پرداختني 50

اثاثه اداري 50

در تاريخ 4/12 خريد پارچه به طور نسيه به ارزش 700ريال

4/12 خريد كالا 700

حسابهاي پرداختني 700

6/12 برگشت بخشي از كالاهاي خريداري به ارزش 30ريال به دليل عيب و نقص

حسابهاي پرداختني 30

برگشت از خريد و تخفيفات 30

7/12 فروش كالا به ارزش 500ريال و واريز وجه آن به بانك

7/12 بانك 500

فروش كالا 500

9/12 خريد اتومبيل به ارزش 105.000ريال كه مبلغ 35.000ريال نقداٌ و براي بقيه سفته اي صادر و در اختيار فروشنده گذاشته شد:

9/12 وسائط نقليه 105.000

بانك 35.000

اسناد پرداختني 70.000

خريد نقدو نسيه اتومبيل

11/12 خريد كالا به ارزش 800ريال

با شرط ن/30-6/4 و پرداخت 30ريال هزينه حمل کالای مذکور

11/12 خريد كالا 800

حسابهاي پرداختني 800

هزينه‌هاي مستقيم خريد 30

بانك 30

12/12 برگشت قسمتي از كالاي خريداري به ارزش 50ريال به دليل عيب و نقص قرار شد اين مبلغ به عنوان تخفيف محاسبه شود.

12/12 حسابهاي پرداختني 50

برگشت از خريد و تخفيفات 50

13/12 دريافت صورت تعمير اتومبيل به مبلغ 40ريال

13/12 هزينه تعميرات 40

حسابهاي پرداختني40

15/12 پرداخت وجه كالای خريداری در تاريخ 11/12 محاسبات:

اصل بدهي = 750 (البته اصل بدهي 800ريال بودکه 50ريال به دليل عيب کالاتخفيف گرفته شد)

تخفيف6% = (45)

مبلغ پرداختي= 705

ثبت دفتر روزنامه :

15/12 حسابهاي پرداختني 750

تخفيفات نقدي خريد 45

بانك 705

بابت پرداخت بدهي خريد پارچه

فروش کالا به طور نسيه و باشرط:

16/12 فروش كالا به ارزش 900ريال به طور نسيه با شرط ن/30-5/3

16/12 حسابهاي دريافتني 900

فروش كالا 900

برگشت از فروش :

17/12 مبلغ 20ريال از پارچه فروخته شده ديروز به‌دليل عيب و نقص به عنوان تخفيف محاسبه شد

17/12 برگشت از فروش و تخفيفات 20

حسابهاي دريافتني 20

خريد نقدی ملزومات

18/12 خريد ملزومات به ارزش 70 ريال به طور نقد

18/12 ملزومات اداري 70

بانك 70

خريد ملزومات به طور نقد

دريافت وجه فروش نسيه و اعمال تخفيف نقدی

19/12 دريافت وجه کالا فروخته شده در روز 16/12 محاسبات:

اصل طلب 880ريال (البته اصل طلب 900ريال بودکه 20ريال به دليل عيب کالاتخفيف داده شد)

تخفيف5% (44)ريال

مبلغ دريافتي 836 ريال

ثبت دفتر روزنامه

19/12 بانك 836

تخفيفات نقدي فروش 44

حسابهاي دريافتني880

پرداخت هزينه :

پرداخت بهاي برق مصرفي به ارزش20ريال و حقوق

كاركنان به ارزش50ريال

20/12 هزينه حقوق 50

هزينه برق20

بانك 70

خريد نسيه کالا و پرداخت هزينه حمل

24/12خريدكالا به ارزش500ريال به طور نسيه و پرداخت30ريال هزينه حمل

24/12خريدكالا500

حسابهاي پرداختني500

هزينه هاي مستقيم خريد30

بانك 30

فروش نقد و نسيه کالا:

26/12فروش پارچه به ارزش1000ريال كه 700ريال آن نقدومابقي نسيه بوده است

26/ 12 بانك 700

حسابهاي دريافتني300

فروش كالا1000

پرداخت وجه بيمه :

27/12پرداخت بيمه اتومبيل به ارزش36ريال براي12ماه آتي ‌‌(تاريخ شروع بيمه 20/12 مي‌باشد)

27/12 پيش پرداخت بيمه 36

بانك 36

انجام انبار گرداني و تعيين موجودی :

در تاريخ 29/12پارچه فروش نرفته درفروشگاه بر اساس گزارش به ميزان800ريال تعيين گرديد

29/12خلاصه سودوزيان150

موجودی كالا 150

موجودي كالا 800

خلاصه سود وزيان 800

اصلاح حساب موجودي كالا در انتهاي سال

پايان فصل چهارم

هدف كلي

آشنايي با چگونگي تعديل حسابها،

بستن حسابهاي موقت ودائم

انواع حسابها :(دائمي , موقت و مخلوط )

1_حسابهاي دائمي(واقعي)

فقط مربوط به يك دوره مالي نبوده و به

دوره مالي بعد منتقل مي‌شوند

*كليه حسابهاي ترازنامه (دارائيها، بدهيها و سرمايه) دائمي هستند

2- حسابهاي موقتي (اسمي)

اين حسابها در انتهاي دوره مالي بسته شده و به دوره بعد منتقل نمي‌شود

*كليه حسابهاي صورت سود و زيان كه (فروش، درآمد، خريد،هزينه‌ها) به حساب خلاصه سود و زيان بسته مي‌شوند، موقتي هستند.

انواع حسابها :(دائمي , موقت و مخلوط )

3- حسابهاي مخلوط

مانده اين حسابها مخلوطي از حسابهاي دائمي و موقت است كه با اصلاح حسابها قسمت دائمي از موقت جدا مي‌شود.

*ثبتهاي اصلاحي درچهارگروه طبقه بندي مي شود

*ثبتهاي اصلاحي درپايان دوره انجام ميشود

گروه اول:پيش پرداختهاي هزينه

هزينه اي كه منافع آن دربيش ازيك دوره مالي عايدمي‌گردد.

(مانند پيش پرداخت بيمه واستهلاك مربوط به ساختمان و نظاير آن)

روش اول : ثبت در دارائي

روش اول درثبت پيش پرداختهاي هزينه

1-ثبت پيش پرداخت در بدهكار دارايي

*قسمت منقضي شده به حساب هزينه منتقل مي‌شود

انواع:1-ثبت تعديلات استهلاك

فرض كنيد شركت آلفا ساختماني را به ارزش 2.400.000

دراول فروردين ماه خريداري كرده باشد. اگر عمر مفيد ساختمان20 سال باشد، پس ارزش ساختمان به تدريج ودرطول20سال به هزينه تبديل مي‌شود به شرطي كه ساختمان ارزش اسقاط نداشته باشد پس هرسال 120.000(20/2.400.000) ريال هزينه استهلاك ساختمان است

و بدين ترتيب براي يکسال مبلغ120.000ريال هزينه شده است

ثبت اصلاحي در 29/12 به شرح زيراست

29/12 هزينه استهكلاك ساختمان 120.000

استهلاك انباشته ساختمان120.000

حساب هزينه استهلاك باساير هزينه‌ها درحساب خلاصه سود و زيان بسته مي‌شود وحساب استهلاك انباشته نيزبه عنوان حساب كاهنده دارائي در ترازنامه و در ذيل حساب ساختمان منعكس وبه سال بعد منتقل مي‌شود

*روش مستقيم در محاسبه استهلاك

2-ثبت تعديلات پيش پرداخت بيمه

فرض كنيد موسسه آلفاباپرداخت مبلغ180.000ريال در تاريخ اول شهريوراتومبيل موسسه رابراي يكسال بيمه نمايد.

ثبت دفترروزنامه درتاريخ اول شهريورچنين خواهد بود

2-ثبت تعديلات پيش پرداخت بيمه

1/6 پيش پرداخت بيمه اتومبيل180.000

بانك 180.000

واريز بيمه يكساله اتومبيل

2-ثبت تعديلات پيش پرداخت بيمه

چون بيمه مربوط به يكسال وانتهاي دوره مالي7ماه آن سپري شده است لذا حق بيمه شده منقضي شده مي‌بايد از پيش پرداخت بيمه خارج گردد

هزينه بيمه = (12/ 7 *180.000 )

29/12هزينه بيمه 105.000

پيش پرداخت بيمه 105.000

اصلاح حساب پيش پرداخت بيمه اتومبيل

ثبت تعديلات مربوط به ملزومات

ملزومات، دارايي‌هايي هستند كه به طورروزانه مصرف مي‌شود. (لوازم التحريرونظايرآن)

خريدهاي ملزومات در طي دوره در بدهكارحساب ملزومات ثبت مي‌شود

درانتهاي دوره مالي پس از شمارش موجودي,به ميزان قيمت ملزومات مصرف شده به بدهكار هزينه ملزومات منتقل مي‌شود

مثال:

موسسه آلفا در15ارديبهشت ماه مبلغ 40.000بابت خريدملزومات پرداخت نمود

15/2ملزومات اداري 40.000

بانك 40.000

بابت خريد نقدي ملزومات

ثبت تعديلات مربوط به ملزومات

عليرغم آنكه تا انتهاي سال،3نوبت ديگر ملزومات اداري به همان ميزان خريداري شد و در بدهكار حساب مذكور ثبت شد، مصرف ملزومات درطول دوره از حساب مذكور نشان داده نشده است درتاريخ29/12مقدارموجودي ملزومات اداري پس از شمارش بالغ بر15.000ريال مي‌باشد

29/12هزينه ملزومات 145.000

موجودي ملزومات 145.000

تعديل حساب ملزومات اداري

ثبت تعديلات مربوط به ملزومات